ذوب کنسانتره توسط کوره دوار

چگونگی ذوب کنسانتره حاصل از لیچینگ توسط کوره دوار

    در بلندی های بین رفسنجان و سرچشمه امروزی، آثاری موجود است که نشان میدهد نیاکان ما در گذشته برای بدست آوردن مس به این نتیجه رسیده بودند که باید مقداری سنگ پرعیار اکسیدی را با مقداری سنگ مس سولفوری مخلوط نموده و سپس اقدام به ذوب آن در کوره هائی با سوخت زغال چوب حاصل از درخت بنه بنمایند. این اختلاط باعث میگردد که در اثر سوختن گوگرد موجود در مس سولفوره، محیط داخل کوره احیا کننده گشته و ترکیبات مس از نوع مالاکیت و آزوریت در لابلای سنگهای سولفوری از نوع کالکوپیریت احیا و مس مات بدست آ ید. امروزه از همین تکنیک میتوان برای ذوب کنسانتره حاصل از فرآیند لیچینگ استفاده کرد بدین معنی که پس از خرد نمودن کلوخه های کنسانتره لیچینگ، آنرا به نسبت دوسوم با یک سوم کنسانتره سولفوری حاصل از تغلیظ مخلوط کرده وکوره را با این مخلوط شارژ نمود. قبل از روشن کردن مشعل مقدارکمی کنسانتره سولفوری را بعنوان لایه ای محافظ روی بار داخل کوره نیز میریزند تا شعله مسقیم به شارژ اصلی اصابت نکند. سپس کوره را با شعله کم روشن و اندک اندک آن را بنحوی افزایش میدهند تا شارژ داخل کوره قبل از اینکه به مرحله خمیری برسد، توسط جریان باد به خارج از کوره برده نشود. پس از گذشت تقریبا یک ساعت و نیم، کم کم شارژ داخل کوره پس از گذر از مرحله خمیری شروع به ذوب شدن کرده و در این هنگام است که اپراتور مبادرت به چرخش کوره به اندازه چند درجه و سپس توقف دوباره آن مینماید. پس از چندین بار تکرار این عمل و در مجموع چرخش کوره به اندازه تقریبا یکدور کامل، از دود غلیظ کوره کاسته شده که این تغییر نشان میدهد گوگرد داخل بار تقریبا سوخته و مس مات نزدیک به آماده شدن است. پس از گذشت حدود نیم ساعت دیگر ذوب آماده ریخته گری است. با استفاده از سمبه و چکش، سوراخی بقطر حدود ۱۵ میلیمتر در ناودان کوره دوار پدید آورده و مبادرت به تخلیه کوره و ریختن مس مذاب در قالب های چدنی مینمایند. پس از اینکه مس مذاب کاملا تخلیه گشت، سوراخ ذوب ریز را با پیکور برقی و یا سمبه و چکش کاملا گشاد نموده و کوره را بسمت مخالف چرخانده تا سرباره داخل کوره که هنوز سیال است قبل از انجماد تخلیه گردد. در این مرحله باید توجه کافی داشت تا مقادیری مس بهمراه سرباره دور ریخته نشود. میتوان سرباره را در پاتیل های چدنی ریخت و پس از سرد شدن آنها را شکست و چنانچه اندکی مس در ته آنها موجود بود آن را جمع آوری نمود.

    چند شمش اولیه که از کوره خارج گردیده اند حاوی در صد بالاتری مس بوده و دارای تقریبا خلوصی در حد ۹۸% هستند. لیکن شمش های بعدی کاملا مات بوده و عیاری کمتر از ۹۵% خواهند داشت. برای بدست آوردن مس قابل فروش با خلوص ۹۸% به بالا، شمش های مات تولید شده در طول هفته را دوباره داخل کوره شارژ و ذوب نموده که پس از مدتی اکسیداسیون گوگرد، مس مات بدست خواهد آمد.

    ضمنا یادآور میگردد که نسوز داخل کوره باید از نوع آلومینائی بوده تا در اثر تماس با سرباره حاصله از ذوب کنسانتره مس از دوام کافی برخودار باشد. بمنظور کنترل فرآیند ذوب و سیالیت سرباره، از افزودنی هائی مانند سنگ سیلیس و آهگ میتوان استفاده کرد. افزودن مقداری زغال کک نرم شده هم به فرایند کمک خواهد کرد لیکن ضرورتی نیست. اگر از این روش بدقت پیروی شود افت حاصل از ذوب کمتر از ۴% خواهد بود. کارخانه های کوچک تغلیظ که بعضا با سرباره ذوب کارخانجات بزرگ کار میکنند میتوانند مسی راکه در سرباره این فرآیند بصورت ترکیبی موجود است بروش تغلیظ استحصال و دوباره به چرخه تولید باز گردانند. لذا مقتضی است که ریخته گران سنتی از دور ریختن سرباره حاصل از فرآیند ذوب در کوره های دوار اجتناب نموده و آنرا به چنین کارخانه هائی بفروشند.

    لازم به ذکر است که این تنها روش ذوب کنسانتره لیچینگ نیست و امیدواریم عزیزانی که تجربیاتی در این زمینه دارند ما را از آن مطلع تا اطلاعات مفید در این زمینه را از طریق این سایت در معرض دید عموم قرار دهیم. مسولیت استفاده ایمن از اطلاعات موجود در این سایت بعهده استفاده کننده است و نویسنده هیچ مسولیتی نسبت به ایمن یا عدم ایمن عمل کردن اپراتورها ندارد.